Hùng vĩ xứ núi Tri Tôn - Vĩnh Thông

04/11/2014
Là một tỉnh đồng bằng ở phía Tây Nam đất nước nhưng thiên nhiên đã có nhiều ưu đãi cho tỉnh An Giang. Nơi đó vừa có nhiều sông, kênh, rạch “chảy ngang xẻ dọc” vừa có đến 37 ngọn núi và hàng chục ngọn đồi lớn nhỏ…
Ở đây có huyện Tri Tôn, một trong những điểm đến được người yêu thích du lịch khó có thể bỏ qua. Tri Tôn là vùng đất cổ, ngày nay không chỉ có thế mạnh nhờ cảnh trí hấp dẫn mà còn có rất nhiều chùa chiền, di tích, đặc sản và những huyền thoại được lưu truyền qua bao thế hệ.
Chùa Xvayton nằm ở trung tâm thị trấn Tri Tôn, ngôi chùa Khmer xưa nhứt tỉnh An Giang. Tên của chùa với ý nghĩa là xoài dây, dần dần người Việt gọi trại ra thành Xà Tón đến nay. Chùa có cách nay hơn 300 năm. Ban đầu được cất đơn sơ vào thế kỷ XVII, đến năm 1896 được xây kiên cố, nền gạch, lợp ngói, cột bằng gỗ, dáng dấp như hiện nay. Trước chùa có hồ sen lớn và một tượng Phật lớn dưới bóng cây lâm vồ trên trăm tuổi.
Chùa mang đậm dấu ấn Khmer với nóc nhọn, hai mái cong gộp thành ba cấp, được trang trí hình tượng rắn thần Naga, biểu tượng sức mạnh bất diệt. Trong chánh điện có nhiều tranh vẽ sự tích cuộc đời Đức Phật trên vách tường. Xung quanh chánh điện có nhiều tháp được trang trí tinh xảo, kiểu cách, trên đỉnh chạm hình thần Bayon bốn mặt. Chùa còn được gọi là “đền Bayon của An Giang”. Đến chùa Xvayton, bạn sẽ có cảm giác như lạc vào cõi thiên thai đầy màu sắc huyền bí.
Ngoài ra, chùa còn được công nhận kỷ lục Việt Nam vì lưu giữ nhiều bộ kinh lá nhứt, hơn 100 bộ. Trong chùa hiện còn rất nhiều bộ kinh chép trên lá buông. Kích thước mỗi bộ kinh 6x60cm hoặc ngắn hơn, độ dày tùy theo nội dung kinh, mỗi bộ kinh nặng khoảng 1kg. Buông là loại lá đặc biệt, hàng trăm năm không bị mối mọt hay côn trùng cắn phá, để càng lâu mặt lá càng bóng và chữ viết nổi rõ hơn.
Núi Tà Pạ nằm cách chợ Tri Tôn khoảng 1km, mang vẻ đẹp hoang sơ và kỳ bí. Trên núi có chùa cổ Chưn Num với kiến trúc độc đáo. Bên dưới chùa có hồ Tạ Pạ lung linh bên triền núi. Nước hồ rất trong và mát, cây cối xung quanh in bóng xuống nên nước có màu xanh lục như một mặt cẩm thạch khổng lồ. Xung quanh được bao quanh bởi các chỏm đá cao thấp không đều, nhiều cột đá mang hình thù rất độc đáo. Không ai nghĩ rằng khung cảnh tráng lệ đó lại có từ những dấu vết khai thác đá còn sót lại.

Hồ Tà Pạ (ảnh: Vĩnh Thông)

Tại đây bạn cũng có thể ngắm ruộng bậc thang mà không cần phải đến Tây Bắc. Dưới núi Tà Pạ là những ô ruộng với nhiều màu sắc khác nhau, chỗ lúa đã chín vàng, nơi mạ còn xanh mơn mởn. Đứng trên núi Tà Pạ, du khách còn có thể ngắm nhiều dãy núi chập chùng khác, xa xa là những hàng cây chạy dài chừng như không bao giờ tận. Mây trên núi và sương khói của đồng bằng hòa quyện vào nhau làm khung cảnh thêm kỳ ảo.
Núi Tô nằm cạnh núi Tà Pạ, đường lên núi khá mát mẻ, yên tĩnh, ven đường có nhiều chùa miếu và những vườn cây trái xanh tươi. Ngay ở chân núi có hồ Soài So, một hồ nước nhân tạo chu vi khoảng 5ha. Nguồn nước cung cấp chính cho hồ Soài So là từ suối Vàng và suối Bạc trên núi, hai con suối chảy qua các vồ đá, khe núi rồi đổ về hồ. Hồ có tác dụng trữ nước phục vụ sinh hoạt của người dân trong vùng và được đầu tư khai thác du lịch.


Một góc núi Tô (ảnh: Vĩnh Thông)

Trên núi có một tảng đá in dấu bàn chân rất to (khoảng 5 gang tay) gọi là “bàn chân Tiên” vì dân gian cho rằng đó là dấu chân của một vị tiên để lại. Gần đó là vồ Hội - một bãi đá rộng lớn, khí hậu yên tĩnh, mát mẻ, trở thành điểm lý tưởng để ngoạn cảnh. Ngoài ra, bạn còn có thể đến mũi Tàu - một tảng đá giống chiếc thuyền lớn, tương truyền ngày xưa nơi đây là biển, có một chiếc thuyền chìm ở đây rồi hóa đá.
Nếu ví thế núi Tô như con chim Phượng hoàng thì cái đuôi của nó chính là đồi Tức Dụp. Tên đồi bắt nguồn từ tiếng Khmer “Tức Chup” có nghĩa là nước thần, người xưa cho rằng nơi đây có dòng suối của thần thánh nên không bao giờ cạn. Đồi cao 216m, chu vi khoảng 2.000m, có nhiều hang động ăn thông với nhau chằng chịt. Trong chiến tranh, đồi Tức Dụp là nơi trú ẩn của quân giải phóng, quân đội Mỹ nhiều lần đánh phá ngọn đồi nầy nhưng không thành. Mỹ đã treo giá 2 triệu dollars nếu chiếm được ngọn đồi nầy, từ đó đồi còn được gọi tên “Đồi 2 triệu dollars”. Ngày nay, đồi Tức Dụp là du lịch kết hợp giữa leo núi dã ngoại, vui chơi giải trí, xem thú hoang dã, ẩm thực, đờn ca tài tử…
Từ thị trấn Tri Tôn, tiếp tục theo tỉnh lộ 955 đi về phía biên giới. Chùa Tam Bửu và Phi Lai là hai ngôi chùa nằm cạnh nhau, thuộc thị trấn Ba Chúc (Tri Tôn) được xem là Tổ đình của đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa. Đạo nầy được khai sinh ở An Giang, cũng là một phong trào Cần Vương. Giáo lý của đạo là tu nhân đạo và Phật đạo; thờ Tứ Ân, không xuất gia, không thờ tượng cốt, có nhiều nghi lễ, thờ phượng nhiều đối tượng trong chùa và tại gia đình.


Chùa Tam Bửu (ảnh: Vĩnh Thông)

Chùa Tam Bửu còn giữ được kiến trúc cổ xưa, cách thiết kế độc đáo, sang trọng, không giống với bất cứ ngôi chùa nào trong khu vực. Chùa Tam Bửu còn có một bảo vật được xem “trấn đạo chi bảo” là ngôi Long Đình. Long Đình làm bằng cây cam đàn, chạm trổ sắc nét, rất có giá trị nghệ thuật. Tín đồ thờ Long Đình xem như một đấng bề trên khuất mặt gọi là Đức Phật Vương. Tuy nhiên, theo nhà văn Sơn Nam, đây chính là tượng trưng cho vua Hàm Nghi. Năm 1885, Pháp đến phá chùa lấy đi ngôi Long Đình, sau đó đem trưng bày tại Viện Bảo tàng Sài Gòn. Mãi đến năm 1971, chánh quyền Việt Nam Cộng hòa mới trao trả về chùa.

Chùa Phi Lai (ảnh: Vĩnh Thông)

Chùa Phi Lai mang dáng vẻ truyền thống, nóc cổ lầu, nhiều tầng mái, chánh điện thoáng rộng và cao ráo. Thực tế chùa Phi Lai gồm hai phần, phía trước là chùa thờ Ngọc Hoàng Huyền khung cao thượng đế, phía sau là miếu An Định thờ Thành hoàng bổn cảnh của thôn An Định. Ngoài ra, tại đây còn có di tích vụ thảm sát Ba Chúc trong chiến tranh biên giới Tây Nam năm 1978. Hai ngôi chùa nầy là chứng nhân cho vụ thảm sát lịch sử hàng ngàn dân thường vào ngày 18-4-1978. Hiện nay, trong chùa còn vết máu trên vách tường được lưu lại làm chứng tích lịch sử. 


Nhà mồ Ba Chúc (ảnh: Vĩnh Thông)

Nhiều nơi khác ở thị trấn Ba Chúc cũng bị tấn công và thảm sát. Theo thống kê, toàn vùng Ba Chúc tổng cộng có hơn 3.000 người bị giết. Năm 1979, Nhà mồ Ba Chúc được xây dựng trong khuôn viên chùa Tam Bửu - Phi Lai, chứa 1.159 hài cốt bị sát hại để mọi người tưởng niệm (số hài cốt còn lại đã được gia đình nhận về an táng).

Bài, ảnh: VĨNH THÔNG
(trích "An Giang núi rộng sông dài"
bài đã đăng báo Sài Gòn giải phóng)

© Tác giả giữ bản quyền, vui lòng ghi rõ nguồn khi sử dụng

Tất cả bình luận [ 0 ]


Gửi bình luận