Bình Thủy và một mối duyên thơ - tùy bút Vĩnh Thông

24/09/2013
. tặng nhà thơ Phan Lạc Nhân
1.
Ông già tuổi trên sáu mươi. Ở cái tuổi nầy người ta chỉ dành phần nhiều thời gian cho con cháu, cây cảnh. Nhưng ông không chỉ thế, ông còn yêu thơ và làm thơ, hăng say như hồi còn trai trẻ.
Không viết nhiều, nhưng mỗi tác phẩm đều dào dạt những cảm xúc, giản dị mà nồng ấm. Mỗi câu thơ đều tự nhiên như không hề có một “kỹ xảo” nào trong ấy. Là người đọc, tôi biết những cảm xúc ấy là thật chứ không phải những con chữ được nhào nặn vô hồn.
Tôi từng nghe người khác kể rằng ông làm thơ nhưng không đăng báo, chỉ đề một mình đọc… chơi. Sau nầy anh em phát hiện ra mới thường xuyên giới thiệu các tác phẩm của ông lên báo chí. Tôi không hiểu tại sao? Trong khi thơ ông không phải hạng xoàng. Tôi đã từng đọc một số bài, dẫu không nhiều, nhưng cũng đủ để gây được ấn tượng với một phong cách thơ. Mặc dù chỉ thỉnh thoảng xuất hiện lặng lẽ trên báo chí trong tỉnh, nhưng những bài thơ của ông không chỉ là loại thơ “tỉnh lẻ” mà vượt xa hơn nhiều.
Đến khi tôi có dịp tâm sự với ông, ông nói rằng ông làm thơ rất ít khi đăng báo, vì mục đích của ông không phải vậy. Ông tuôn ra một câu trả lời nhẹ re như chẳng có gì là to tát. Vậy mà, đáng để cho tôi ngẫm nghĩ nhiều!


2.
Trước giờ đã có ai viết thơ về quê hương tôi chưa? Tôi cũng không rõ. Nhưng bài thơ đầu tiên có nhắc đến quê mình mà tôi được đọc là thơ của ông. Và tôi nghiễm nhiên cho rằng ông là nhà thơ đầu tiên viết về cù lao Năng Gù - xã Bình Thủy (Châu Phú, An Giang) quê mình. Đó là hai đoạn thơ có nhắc đến Bình Thủy trong một tác phẩm viết về Châu Phú. Tôi tình cờ đọc được, và thuộc đến bây giờ: “Hè này anh đưa em qua / Đò ngang thăm cồn Bình Thủy / Cùng sống những ngày dung dị / Ấm lòng nghe chuyện nghĩa nhân”.
Lúc đó chưa biết ông, tôi đã tự hỏi ông là ai, ông có duyên nợ gì với mảnh đất nghĩa tình nầy mà viết nên những vần thơ tha thiết thế. Mượt mà sao điệu huê tình / Bao dung vòng tay sâu rộng / Nước đi đất còn níu sóng / Mặc mai bên lở bên bồi”. Sau nầy, ông cho tôi biết rằng vợ ông là người Bình Thủy, thời trai trẻ ông phải lặn lội qua đò sang sông để “tìm nàng”. Nên ông hiểu đất Bình Thủy dung dị, người Bình Thủy nghĩa nhân. Những điều đó, đi vào thơ ông rất tự nhiên, tự nhiên như lẽ thường phải thế!
Trở về Bình Thủy sau khi đã nghỉ hưu, cù lao xanh nằm bên bờ sông Hậu một lần nữa lại thôi thúc ông viết nên những vần thơ. Chuyến về lần đó, ông tỏ vẻ vui mừng khi thấy chiếc cầu sắp hoàn thành, nối cù lao với quốc lộ. Sẽ sớm không còn cảnh “đò giang cách trở” như ngày nào ông phải qua đò để đến nhà người yêu. Ông viết: “Em ngại gì? Đất cù lao quê anh / Nay đâu còn e sông sâu đò nhỏ / Chiếc cầu lớn nối hai bờ thương nhớ  / Nhẹ nhàng thôi! Đưa tình em sang anh”. Cảm xúc khi thăm vườn đậu bắp do công ty của Nhật đầu tư: “Em biết không, còn một màu xanh nữa / Những mảnh vườn ươm khát vọng tương lai”, khi nghe nói về truyền thống hiếu học: “Ngọt ngào sao tiếng đánh vần, tập đọc / Vang vang đều trên thôn xóm bình yên”.
Tuy vậy, mặc dù Bình Thủy đã đổi thay từng ngày nhưng trong mắt ông làng quê vẫn mộc mạc, chân tình. “Em chớ lo! Vẫn còn bóng trăng êm / Trải diễm ảo cho góc riêng hò hẹn / Hương dạ lý thoảng bên trăng bẽn lẽn / Chỉ sông dài cùng ước nguyện trăm năm”. Chính vì thế mà tình đời, tình người luôn thật thà, đầm ấm “Ta yêu nhau còn tuyệt vời hơn thế / Em ngại gì chưa làm dâu nhà anh”.

3.
Bài thơ nầy ra đời trong một bữa ăn trưa. Lúc đó ông kêu tôi đến bên cạnh và nói: “Để bữa nào rãnh tao viết một bài thơ về Bình Thủy tặng mầy, tao quý tính cách của mầy. Tao hứa là tao sẽ làm”. Tôi cảm thấy vui vui, vì có người yêu quê mình và muốn viết về quê mình. Nhưng trong lòng lại nghĩ rằng “người say hay phóng khoáng” nên nói vậy, chứ mai đây lỡ việc nầy việc kia lại làm ông quên.
Khoảng mười phút sau, ông kêu tôi đến bên cạnh và trao cho bài thơ. Nét chữ ông nắn nót trên tờ giấy bạc rút ra từ gói thuốc lá, trên bài thơ có đề tặng tôi. Thật sự quá bất ngờ! Không thể nghĩ rằng ông làm thơ nhanh vậy, lại trong hoàn cảnh nầy, trong bữa ăn trưa và chỉ với một tờ giấy bạc từ gói thuốc! Ông nói: “Tao hứa là tao sẽ làm mà! Mầy viết lại bài thơ nầy vô tờ giấy khác dùm tao. Bản gốc tao tặng mầy, lỡ mai tao có “ấy” mày còn kỷ niệm về tao”. Ngay cả sự chết chóc đến với ông cũng nhẹ nhàng như thế!
Người nghệ sĩ già ở tuổi trên sáu mươi và mối duyên thơ về Bình Thủy! Ông đã viết về dãy đất cù lao này một cách bình dị, tự nhiên. Tôi tự hỏi rằng có phải những người làm nghệ thuật đều đối xử với nhau chân tình và ấm áp thế không? Còn biết bao người ngoài xã hội xô bồ kia, vì một hai tác phẩm mà đấu đá, khích bác nhau. Có bao nhiêu người được sống một cách giản đơn mà chân tình như người nghệ sĩ già nầy? Còn bao nhiêu người cũng là văn nghệ sĩ…

Thực tế về Bình Thủy 3/8/2013
VĨNH THÔNG


© Tác giả giữ bản quyền, vui lòng ghi rõ nguồn khi sử dụng

Tất cả bình luận [ 0 ]


Gửi bình luận