Ý kiến: Đẹp chưa đủ, còn phải chính xác

04/06/2013
Gần đây, trên trang web “ABS Travel” có đăng tải chùm tranh chân dung các vị vua triều Nguyễn do họa sĩ nào đó vẽ lại. Đây là những bức tranh được vẽ mới gần đây, từ nguyên mẫu những hình ảnh của các vua Nguyễn mà sử sách từng công bố và đã quen thuộc với mọi người. Các tác phẩm đẹp, đã làm “mới” lại, làm “lạ mắt” hình ảnh các vị vua triều Nguyễn trước nay nhiều người biết.
Vẽ lại hình ảnh nhân vật lịch sử là rất đáng trân trọng, nhất là những nhân vật không để lại hoặc để lại ít hình ảnh. Bộ tranh trên có giá trị, một số vị vua được vẽ lại khá giống, song vẫn còn tồn tại nhiều khiếm khuyết, sai lệch. Dĩ nhiên có người cho rằng giống, có người cho rằng không giống, đó là quyền được nhận xét của người xem tranh. Nhưng cần xác định rằng, vẽ lại đẹp chưa đủ, mà còn phải chính xác nữa, có khiếm khuyết thì nhận xét, chứ không thể cứ cái gì cũng đều khen được. 
Chúng ta có hai nguồn tư liệu hình ảnh rất quan trọng về các vua Nguyễn là tranh dân gian và hình tư liệu hình ảnh của Pháp. Các vua từ Gia Long đến Hiệp Hòa chỉ có tranh vẽ dân gian, từ Kiến Phúc về sau mới có ảnh chụp do Pháp chụp. So sánh bộ tranh được vẽ lại của trang web “ABS Travel” với tư liệu hình ảnh từ hai nguồn vừa kể trên thì một số ảnh không giống. Thử so sánh, ta thấy một số điểm : 
- Gia Long tranh cũ mặt trái xoan, mắt nhỏ, môi mỏng và dài. Gia Long tranh mới khuôn mặt quá già và ngắn, mắt to, miệng to, môi dày…
- Minh Mạng tranh cũ mắt nhỏ, môi mỏng và miệng nhỏ. Minh Mạng tranh mới miệng quá thô, mắt quá to…
- Đồng Khánh trong hình Pháp chụp là người cao, ốm, môi dày và to, mắt nhỏ, mũi thấp. Đồng Khánh tranh mới là người thấp, hơi mập, mắt nhỏ, miệng dài…
- Thành Thái trong hình chụp ốm, cao, mắt to, môi dày và ngắn. Thành Thái tranh mới hơi mập và thấp, mắt nhỏ, mũi tẹt, miệng dài…
Còn lại Thiệu Trị, Hiệp Hòa, Kiến Phúc, Hàm Nghi, Duy Tân, Khải Định, Bảo Đại khá giống các tranh ảnh đã được phổ biến trong sách sử.


Đặc biệt, sai lầm trầm trọng nhất là trường hợp tranh vẽ vua Tự Đức, không hiểu sao ghi chữ “Tự Đức” rành rành trong tranh nhưng gương mặt lại là của… Hoàng Diệu ! Nếu là người yêu sử thì phải thấy điều này, Tự Đức là Tự Đức, Hoàng Diệu là Hoàng Diệu. Tại sao vẽ Tự Đức lại lấy nguyên mẫu cái nón và khuôn mặt của Hoàng Diệu (còn cái áo thì thay đổi). 
Vậy cuối cùng thì người trong tranh có gương mặt Hoàng Diệu và dòng chữ chú thích là Tự Đức, người đó là ai ?


VĨNH THÔNG


© Tác giả giữ bản quyền, vui lòng ghi rõ nguồn khi sử dụng

Tất cả bình luận [ 4 ]


Vĩnh Khánh 17:59, 10/09/2013

Hoan nghênh bạn Vĩnh Thông. Nhưng không biết bạn có phải là con cháu họ Nguyễn Phước không. Tôi là Nguyễn Phước Vĩnh Khánh, 53 tuổi, hậu duệ của Ngài Tuy Lý Vương ở Huế. Tôi tán thành với ý kiến của bạn. Bộ tranh có nhiều cố gắng, đáng hoan nghênh, nhưng những sai sót về mặt hình thức cũng như tư liệu Lịch sử đã làm hỏng mất giá trị của bộ tranh. Tiếc quá. Đẹp mà sai thì ...phải bỏ. Vua Thiệu Trị và Tự Đức lại đội mão của các vị đại thần???,...các vua có ảnh nhiều do Pháp chụp như Khải Định, Bảo Đại ...lại vẽ không giống. Mặt vua Bảo Đại rất đẹp, nhưng trong tranh lại bị choắt lại.
Giá như tác giả bình tâm tìm lại tư liệu LS cho đúng trước khi vẽ thì hay quá. Là một hậu duệ của các ngài, lại là một hoạ sĩ, lại biết khá nhiều về các vị vua nhà Nguyễn, tôi cũng ấp ủ ước mơ vẽ được một bộ tranh chân dung các Ngài, nhưng quả thực chưa dám đặt bút khi chưa đủ tư liệu chính xác. Dù sao thì tôi cũng cám ơn tác giả đã vẽ lên được bộ tranh khá công phu này về Tổ tiên của chúng tôi. Chúc tác giả và bạn Vĩnh Thông khoẻ.

Vĩnh Thông 12:28, 11/09/2013

Rất cám ơn nhận xét của chú Vĩnh Khánh. Chúc chú vui, khỏe.

khanhduy1988 01:32, 22/04/2014

Chào bạn Vĩnh Thông, mình cũng rất đồng tình với nhận xét của bạn.
Cách đây không lâu, mình cũng có xem 1 video do hậu duệ họ Phạm Đăng (gốc họ Phạm, bên ngoại vua Tự Đức quay lại cảnh khánh thành từ đường họ Pham ở Tây Ninh, nhưng khi xem đến cảnh quay nội thất bên trong thì mình sững sờ khi hình của bà vợ Vua Khải Định, lại được chú thích là thái hậu Từ Dũ.
Mình có nhắn tin ch chủ bản tin (theo thông tin giới thiệu là 1 thạc sĩ hẳn hoi)thì được câu trả lời là "kệ". haha
Thiết nghĩ làm gì cũng được, nhưng khi nói đến lịch sử thì phải nghiêm túc, không thể co chuyện râu ông này, cắm cằm bà nọ được!
Trân trọng!

Vĩnh Thông 21:50, 22/04/2014

Cám ơn bạn Khánh Duy đã có đôi lời đóng góp, mình biết thêm được một câu chuyện thú vị, hi... Chúc vui nhé !

Gửi bình luận